Kaasboerderij NoorderlichtLandbouw is verweven met de natuur

Verdienmodellen

Dè succesfactor voor natuurinclusieve landbouw is een effectief verdienmodel voor het bedrijf waar natuur onderdeel van is. Er wordt in dit geval dus niet alleen geld verdiend met agrarische productie, maar er wordt ook waarde gecreëerd voor en met de natuur.
Die waarde wordt gecreëerd door natuurwaarden of opbrengsten uit de natuur te vermarkten en door eigenschappen van de natuur te benutten in de bedrijfsvoering (en daarmee in sommige gevallen ook kosten te besparen).

Doordat de bedrijfsstructuur, ontwikkelmogelijkheden en eigenschappen van de omgeving per bedrijf verschillen, is het natuurinclusieve verdienmodel van elk bedrijf uniek. Het verdienmodel staat of valt bij de invulling van iedere individuele ondernemer. Elk verdienmodel is anders, maar de verschillende verdienmodellen zijn wel te groeperen naar thema. Wij zien de volgende indeling.

Samenwerken
Verdienmodellen kunnen gebaseerd zijn op het realiseren van meerwaarde voor meerdere bedrijven gezamenlijk, via bijvoorbeeld natuurbeheer. In dat geval wordt vaak ook samengewerkt met andere partijen zoals terreinbeheerders, afnemers en maatschappelijke organisaties. Een voorbeeld is de Natuurcoöperatie Krimpenerwaard, die reeds 100 ha natuurgrond beheert. Steeds meer ondernemers in dat gebied hebben belangstelling om lid te worden en de coöperatie wil graag meer grond gaan beheren en meer groene diensten leveren.

Verbreden
Natuurinclusieve verdienmodellen kunnen ook gebaseerd zijn op de combinatie van veehouderij en akkerbouw of multifunctionele activiteiten, zoals zorg, recreatie, educatie of streekproducten. Natuur versterkt in veel gevallen die bedrijfsactiviteiten. Een rundveehouder heeft Aberdeen Anguskoeien die grazen op 50 ha grond van Natuurmonumenten. Het biologische vlees wordt in boerderijwinkels en restaurants verkocht. Het beheer van de grond van Natuurmonumenten heeft ook meerwaarde voor recreanten, door de wandelpaden die door de weiden lopen en de open dagen die het bedrijf organiseert.
Een ander voorbeeld van verbreding is de akkerbouwer die ook een landschapscamping runt. De bezoekers zijn over het algemeen natuurliefhebbers en waarderen de natuurvriendelijke oevers en bloemenranden op het bedrijf.

Natuurbeheer is aanvullend
Deze verdienmodellen kenmerken zich door een relatief hoge melkproductie in de veehouderij en een regulier bouwplan in de akkerbouw. Het natuurbeheer is in dit verdienmodel aanvullend. Een voorbeeld van dit verdienmodel is een bloembollenbedrijf dat andere gewassen (pootaardappelen en uien) verbouwt, maar ook zeer actief en succesvol is in weidevogelbeheer.

Natuurbeheer als integraal onderdeel van het verdienmodel
Voorbeeld hiervan is een veehouderij die naast de productie van melk en vlees, op contractbasis natuur en landschap beheert op grond van een terreinbeheerder. De ligging aan de rand van de stad maakt dat het onderhoud van het landschap investeringen zijn in de gemeenschap.

De bodem als speerpunt
De kern van dit verdienmodel bestaat uit akkerbouw, met de bodem als speerpunt. Investeren in de betere bodemstructuur en - vruchtbaarheid door toepassing van niet-kerende grondbewerking (NKG) zal leiden tot lagere kosten en hogere opbrengsten. Akker- en bloemranden lokken in dit geval nuttige insecten die de gewassen luizenvrij houden. Minder insecticiden betekent minder ‘steriele’ akkers – een zegen voor de akkervogels. Zo wordt de akkerbouw weerbaarder en het landschap fraaier.

Downloads

Financieringsbehoefte Natuurinclusieve Landbouw

Om een beeld te schetsen van de huidige stand van zaken, heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een enquête gehouden onder melkveehouders, akkerbouwers en agrariërs met een gemengd bedrijf.

Verdienmodellen natuurinclusieve landbouw (Wageningen University & Research)

Natuurinclusief voor een goede toekomst (WUR)

Wat valt te leren van Hoeve Stein als voorbeeld van zelfrealisatie van natuur?

Natuurinclusieve landbouw: van niches naar mainstream

In het onderzoeksrapport 'Natuurinclusieve landbouw: van niches naar mainstream' staat de vraag centraal welke verdienmodellen mogelijk zijn om opschaling naar mainstream mogelijk te maken.

Copyright © NMZH