Boerderij Buiten VerwachtingIk zou niet aan landbouw zijn begonnen als het op de industriële manier zou moeten

Kruidenrijke graslanden

Veel graslanden worden tegenwoordig gedomineerd door Engels raaigras - goed voor een hoge melkproductie, maar niet voor de biodiversiteit. Kruidenrijke graslanden zijn een simpele maatregel om zowel de diergezondheid als ook de biodiversiteit te verbeteren.  
Onder kruidenrijk grasland verstaan we grasland met een mix van grassen en kruiden. Deze graslanden kunnen worden beweid en gemaaid en vragen relatief hoge waterstanden en lichte bemesting.

De diverse samenstelling van kruidenrijke graslanden zorgt ervoor dat het vee een betere samenstelling aan mineralen en sporenelementen binnenkrijgt tijdens de weidegang. Er hoeven dan minder supplementen en medicijnen aan het ruwvoer toegevoegd te worden. Bovendien kan het kruidenrijk grasland ook gehooid worden en vormt dan een voedzame bron van ruwvoer. Niet alleen voor droogstaande koeien en jongvee, maar ook als onderdeel van het rantsoen van productieve melkkoeien.

Vitaliteit van de bodem
Naast de gezondheidsvoordelen die kruiden in het grasland voor de koeien kunnen opleveren, zijn er ook grote voordelen voor de bodem en de ondergrondse biodiversiteit. Door de diversiteit aan planten ontstaat er een veelzijdiger structuur in de bodem, die de vitaliteit van de bodem versterkt. Bovendien wordt het grasland door de grotere diversiteit beter bestand tegen droge perioden of perioden van veel regenval, doordat de verschillende soorten op verschillende omstandigheden zijn aangepast.

Verscheidenheid aan insecten
Niet alleen de ondergrondse biodiversiteit krijgt een boost door kruidenrijke graslanden, ook de bovengrondse flora en fauna krijgt veel meer kans. Door de diversiteit aan kruiden en grassen wordt een verscheidenheid aan insecten aangetrokken die weer een belangrijke voedselbron vormen voor weidevogels. Met name kuikens hebben veel meer kans om te overleven in een kruidenrijk grasland dan in een eenzijdig samengesteld grasland.

Kruidenrijk grasland kan men ontwikkelen via verschraling en een aanpassing van de waterhuishouding of door herintroductie van zaadmengsels. Veel succesvol gebruikte mengsels bevatten onder andere verschillende grassoorten (kamgras, beemdgras en zwenkgras), kruiden (pinksterbloemen, boterbloemen en weegbree) en verschillende klaversoorten.
 

Downloads

Kruidenrijk grasland goed voor koe (Boerenbond)

We zien een hernieuwde belangstelling voor kruiden in grasland, en niet alleen in de biologische veehouderij. Natuurlijke graslanden met inheemse planten zijn waardevol op het vlak van voederwaarde, mineralen en diergezondheid.

Van gepeperd naar gekruid grasland (Louis Bolk Instituut)

Over de functionaliteit van kruiden in grasland. In deze publicatie staan de voor- en nadelen op een rij. Verder staan er handige tips in voor een succesvolle introductie van een kruidenrijk grasland.

Kruidenrijk grasland (praktijknetwerk 'Natuurlijk' kruidenrijk gras)

Een groot deel van de melkveebedrijven in Nederland boert met haar hoogproductief melkvee op het scherpst van de snede. Met gevolg extra kosten door gezondheidsproblemen van het vee. De laatste jaren neemt de waardering voor meer kruiden in het grasland weer toe. Enerzijds vanuit behoud en versterking van de biodiversiteit in het landelijke gebied en anderzijds vanuit diergezondheid.

Agenda

28Nov

Themabijeenkomst Boeren op hoog water

In de komende maanden organiseren we ook diverse themabijeenkomsten op basis van kennisvragen uit het veld.

Met veel plezier nodigen we je uit voor de derde bijeenkomst die NMZH samen met De Groene Motor organiseert in de Krimpenerwaard in Gouderak, op het bedrijf van Piet en Marja Blanken.
Het thema van deze bijeenkomst is

Boeren op hoog water

Datum: 28 november 2019
Tijd: inloop vanaf 19.30, start 20.00, einde 22.00 uur
Locatie: De Appelgaard
Kattendijk 139
2831AC Gouderak

Na een welkomstwoord van gespreksleider Theo Vogelzang, zal Jan Strijker (Beleidsmedewerker Waterbeheer en Veenweide bodemdaling bij de Provincie Zuid-Holland) een inleiding houden.

Hij zal ingaan op het beleid van de provincie Zuid-Holland met betrekking tot de bodemdaling in de veenweidegebieden van de provincie. Daarbij gaat hij specifiek in op het project ‘Boeren op hoog water’ dat onlangs is gestart in het kader van de Regiodeal Bodemdaling in het Groene Hart.

Piet Blanken zal op de inleiding reflecteren. Eind 2018 ondertekende Piet een overeenkomst met de provincie Zuid-Holland waarmee hij aangaf aan de slag te gaan als natuurboer in het natuurgebied van de Krimpenerwaard.

Piet Blanken is al jaren bezig om als agrarisch ondernemer nieuwe wegen in te slaan. Ook door deel te nemen aan de Proeftuin Krimpenerwaard, o.a. met het telen van nieuwe 'natte gewassen', zoals lisdodden.

Na de bijdragen van Jan Strijker en Piet Blanken is er volop ruimte voor het stellen van vragen, het delen van praktijkervaringen en discussie.


Wij hopen op je komst. Aanmelden kan via het aanmeldformulier

Meer informatie bij Fleur Norbruis f.norbruis@milieufederatie.nl

 


Nieuws

Kringloopboeren in Midden-Delfland gaan aan de slag met kruidenrijk grasland

De belangstelling voor kruidenrijk grasland neemt op veel plaatsen toe. Binnen de verdiepingsgroep Kringloopboeren Midden Delfland is er dit jaar gekeken naar de ervaringen met kruidenrijk grasland. Ook in Midden-Delfland gaan er dit najaar zes melkveehouders, onder begeleiding van het Louis Bolk instituut, aan de slag met de inzaai van productief kruidenrijk grasland.

Lees het artikel van Midden In Delfland

Veel belangstelling voor kennisbijeenkomst Kruidenrijk grasland

Op dinsdagavond 2 juli organiseerde de Natuur en milieufederatie Zuid-Holland samen met De Groene Motor een kennisbijeenkomst rond het thema ‘Kruidenrijk grasland’. Het was een geanimeerde avond. Zo’n 25 boeren, vrijwilligers en terreinbeheerders wisselden ervaringen uit rond het belang van kruidenrijk grasland voor weidevogels.


De bijeenkomst vond plaats in de Hooiberg van biologisch melkveehouder Freek van Leeuwen in Zoeterwoude en werd begeleid door Theo Vogelzang. De avond ging van start met een inleiding door Jan de Wit van het Louis Bolk Instituut. Hij ging in op de vraag wat kruidenrijk gras voor weidevogels betekent en hoe je er als boer voor zorgt dat er op het juiste moment in het seizoen een aantrekkelijke biotoop voor de weidevogels staat. En wel zo, dat het tegelijk ook een goede opbrengst aan gras oplevert.

Jan benadrukte dat kruidenrijk grasland goed is voor insecten en dus voor weidevogels, want insecten zijn het hoofdvoedsel voor de kuikens. Wel is het zo dat, als het gras hoger is er ook meer insecten zijn, maar als het gras weer te hoog is, is dat niet goed voor de kuikens.

Voor de gezondheid van het vee is kruidenrijk gras wel goed en dat is weer gunstig voor de boer. Als het aandeel kruiden ten opzichte van het aandeel grassoorten toeneemt, daalt wel de opbrengst in veevoer. Het is dus zoeken naar een goede balans.


Maatwerk

Uit de discussie en praktijkervaringen van aanwezigen, bleek dat de realisatie en het beheer van kruidenrijk grasland maatwerk is. Kruidenrijk grasland in de goede vorm heb je niet zomaar. Voor de weidevogels gaat het er ook om welke structuur het oplevert, vooral op het moment dat de pullen rondlopen.


Voor wat betreft productiegraslanden is veel winst te halen door het bijmengen van kruiden bij het zaaien van deze percelen, met name indien het op grote schaal wordt toegepast. Dit is niet alleen goed voor de weidevogels, maar ook voor biodiversiteit in het algemeen.

Omvormen van productiegraslanden naar duurzaam kruidenrijk grasland, vraagt maatwerk en geduld. Verschraling staat daarbij centraal. Dat is sterk afhankelijk van de uitgangssituatie van de bodem. Bemestingsgraad, zuurgraad en grondsoort spelen een grote rol in de duur van verschraling. Op zand gaat het relatief snel, op klei duurt het al langer, maar op veen is het een kwestie van vele jaren. Belangrijk is dat er in het ANLB een goed ontwikkelingspakket voor kruidenrijk grasland komt, waarmee boeren daadwerkelijk aan de realisatie van kruidenrijk grasland kunnen gaan werken. Daar wordt nu ook over gesproken.

 
Recept

Uit de discussie bleek duidelijk dat een uniform recept voor goed kruidenrijk grasland niet beschikbaar is. Kruidenrijk grasland is een belangrijke schakel in een weidevogelrijk leefgebied. Het staat echter niet op zich. Uiteindelijk gaat het ook om een goed mozaïek van percelen. Een mozaïek waarin de voor dat moment noodzakelijke levensbehoeften voor de aanwezige weidevogelsoorten dicht bij elkaar te vinden zijn. Dat vraagt om een goede gebiedskennis en om het volgen van de vogels, het gewas en het weersverloop van het seizoen. Kennisdeling tussen alle betrokken partijen is daarbij essentieel. Deze avond liet zien hoe inspirerend dat is!

 

 

Copyright © NMZH