De Drie WeddenConsument wil steeds vaker een verantwoord en gezond geproduceerd stukje vlees

Kruidenrijke graslanden

Veel graslanden worden tegenwoordig gedomineerd door Engels raaigras - goed voor een hoge melkproductie, maar niet voor de biodiversiteit. Kruidenrijke graslanden zijn een simpele maatregel om zowel de diergezondheid als ook de biodiversiteit te verbeteren.  
Onder kruidenrijk grasland verstaan we grasland met een mix van grassen en kruiden. Deze graslanden kunnen worden beweid en gemaaid en vragen relatief hoge waterstanden en lichte bemesting.

De diverse samenstelling van kruidenrijke graslanden zorgt ervoor dat het vee een betere samenstelling aan mineralen en sporenelementen binnenkrijgt tijdens de weidegang. Er hoeven dan minder supplementen en medicijnen aan het ruwvoer toegevoegd te worden. Bovendien kan het kruidenrijk grasland ook gehooid worden en vormt dan een voedzame bron van ruwvoer. Niet alleen voor droogstaande koeien en jongvee, maar ook als onderdeel van het rantsoen van productieve melkkoeien.

Vitaliteit van de bodem
Naast de gezondheidsvoordelen die kruiden in het grasland voor de koeien kunnen opleveren, zijn er ook grote voordelen voor de bodem en de ondergrondse biodiversiteit. Door de diversiteit aan planten ontstaat er een veelzijdiger structuur in de bodem, die de vitaliteit van de bodem versterkt. Bovendien wordt het grasland door de grotere diversiteit beter bestand tegen droge perioden of perioden van veel regenval, doordat de verschillende soorten op verschillende omstandigheden zijn aangepast.

Verscheidenheid aan insecten
Niet alleen de ondergrondse biodiversiteit krijgt een boost door kruidenrijke graslanden, ook de bovengrondse flora en fauna krijgt veel meer kans. Door de diversiteit aan kruiden en grassen wordt een verscheidenheid aan insecten aangetrokken die weer een belangrijke voedselbron vormen voor weidevogels. Met name kuikens hebben veel meer kans om te overleven in een kruidenrijk grasland dan in een eenzijdig samengesteld grasland.

Kruidenrijk grasland kan men ontwikkelen via verschraling en een aanpassing van de waterhuishouding of door herintroductie van zaadmengsels. Veel succesvol gebruikte mengsels bevatten onder andere verschillende grassoorten (kamgras, beemdgras en zwenkgras), kruiden (pinksterbloemen, boterbloemen en weegbree) en verschillende klaversoorten.
 

Downloads

Kruidenrijk grasland goed voor koe (Boerenbond)

We zien een hernieuwde belangstelling voor kruiden in grasland, en niet alleen in de biologische veehouderij. Natuurlijke graslanden met inheemse planten zijn waardevol op het vlak van voederwaarde, mineralen en diergezondheid.

Van gepeperd naar gekruid grasland (Louis Bolk Instituut)

Over de functionaliteit van kruiden in grasland. In deze publicatie staan de voor- en nadelen op een rij. Verder staan er handige tips in voor een succesvolle introductie van een kruidenrijk grasland.

Kruidenrijk grasland (praktijknetwerk 'Natuurlijk' kruidenrijk gras)

Een groot deel van de melkveebedrijven in Nederland boert met haar hoogproductief melkvee op het scherpst van de snede. Met gevolg extra kosten door gezondheidsproblemen van het vee. De laatste jaren neemt de waardering voor meer kruiden in het grasland weer toe. Enerzijds vanuit behoud en versterking van de biodiversiteit in het landelijke gebied en anderzijds vanuit diergezondheid.

Nieuws

Veel belangstelling voor kennisbijeenkomst Kruidenrijk grasland

Op dinsdagavond 2 juli organiseerde de Natuur en milieufederatie Zuid-Holland samen met De Groene Motor een kennisbijeenkomst rond het thema ‘Kruidenrijk grasland’. Het was een geanimeerde avond. Zo’n 25 boeren, vrijwilligers en terreinbeheerders wisselden ervaringen uit rond het belang van kruidenrijk grasland voor weidevogels.


De bijeenkomst vond plaats in de Hooiberg van biologisch melkveehouder Freek van Leeuwen in Zoeterwoude en werd begeleid door Theo Vogelzang. De avond ging van start met een inleiding door Jan de Wit van het Louis Bolk Instituut. Hij ging in op de vraag wat kruidenrijk gras voor weidevogels betekent en hoe je er als boer voor zorgt dat er op het juiste moment in het seizoen een aantrekkelijke biotoop voor de weidevogels staat. En wel zo, dat het tegelijk ook een goede opbrengst aan gras oplevert.

Jan benadrukte dat kruidenrijk grasland goed is voor insecten en dus voor weidevogels, want insecten zijn het hoofdvoedsel voor de kuikens. Wel is het zo dat, als het gras hoger is er ook meer insecten zijn, maar als het gras weer te hoog is, is dat niet goed voor de kuikens.

Voor de gezondheid van het vee is kruidenrijk gras wel goed en dat is weer gunstig voor de boer. Als het aandeel kruiden ten opzichte van het aandeel grassoorten toeneemt, daalt wel de opbrengst in veevoer. Het is dus zoeken naar een goede balans.


Maatwerk

Uit de discussie en praktijkervaringen van aanwezigen, bleek dat de realisatie en het beheer van kruidenrijk grasland maatwerk is. Kruidenrijk grasland in de goede vorm heb je niet zomaar. Voor de weidevogels gaat het er ook om welke structuur het oplevert, vooral op het moment dat de pullen rondlopen.


Voor wat betreft productiegraslanden is veel winst te halen door het bijmengen van kruiden bij het zaaien van deze percelen, met name indien het op grote schaal wordt toegepast. Dit is niet alleen goed voor de weidevogels, maar ook voor biodiversiteit in het algemeen.

Omvormen van productiegraslanden naar duurzaam kruidenrijk grasland, vraagt maatwerk en geduld. Verschraling staat daarbij centraal. Dat is sterk afhankelijk van de uitgangssituatie van de bodem. Bemestingsgraad, zuurgraad en grondsoort spelen een grote rol in de duur van verschraling. Op zand gaat het relatief snel, op klei duurt het al langer, maar op veen is het een kwestie van vele jaren. Belangrijk is dat er in het ANLB een goed ontwikkelingspakket voor kruidenrijk grasland komt, waarmee boeren daadwerkelijk aan de realisatie van kruidenrijk grasland kunnen gaan werken. Daar wordt nu ook over gesproken.

 
Recept

Uit de discussie bleek duidelijk dat een uniform recept voor goed kruidenrijk grasland niet beschikbaar is. Kruidenrijk grasland is een belangrijke schakel in een weidevogelrijk leefgebied. Het staat echter niet op zich. Uiteindelijk gaat het ook om een goed mozaïek van percelen. Een mozaïek waarin de voor dat moment noodzakelijke levensbehoeften voor de aanwezige weidevogelsoorten dicht bij elkaar te vinden zijn. Dat vraagt om een goede gebiedskennis en om het volgen van de vogels, het gewas en het weersverloop van het seizoen. Kennisdeling tussen alle betrokken partijen is daarbij essentieel. Deze avond liet zien hoe inspirerend dat is!

 

 

WeideWinst-website biedt melkveehouder praktische tips

Hoe zorg je met weinig moeite en kosten voor meer biodiversiteit op je bedrijf?

Op de nieuwe website www.weidewinst.nl staan handige én praktische maatregelen voor melkveehouders. Denk aan meer en vroeger beweiden, afwisseling in de maaipercelen (kleinere aaneengesloten blokken) en/of een aangepaste bemesting. Eenvoudige maatregelen waarmee je met weinig moeite en kosten meer biodiversiteit realiseert. Bovendien bieden deze maatregelen ook nog voordelen voor je bedrijf. Dubbele winst dus, vandaar de naam WeideWinst.

WeideWinst is een gezamenlijk initiatief van Louis Bolk Instituut, PPP-Agro Advies, Veenweiden Innovatiecentrum (VIC) en Van Hall Larenstein. Zij zetten zich in voor meer biodiversiteit en het behoud van weidevogels in de provincie Zuid-Holland. Daarvoor brengen zij kennis, ervaring, praktijkonderzoek en wetenschappelijk onderzoek in. Die inbreng wordt vertaald naar praktische tips en maatregelen waarmee melkveehouders concreet aan de slag kunnen op hun bedrijf. Goede samenwerking met de boeren is daarbij een belangrijke voorwaarde. Daarom gebeurt onderzoek bij boeren op het land en zijn zij betrokken bij het uitdenken en -testen van maatregelen.

Deze website is een van de activiteiten van 'Winst en Weidevogels', een project gefinancierd door de provincie Zuid-Holland.

Copyright © NMZH