Boerderij Buiten VerwachtingIk zou niet aan landbouw zijn begonnen als het op de industriële manier zou moeten

Duurzaam bodembeheer

De bodem is de basis van de agrarische bedrijfsvoering. In de afgelopen decennia zijn we steeds meer gaan sturen op productieverhoging en kostprijsverlaging, met behulp van krachtvoer, (kunst)mest en gewasbeschermingsmiddelen. Dit heeft geleid tot een achteruitgang in de diversiteit en verspreiding van wormen, insecten, kruiden en andere organismen.

Door meer te gaan sturen op een gezonde bodem verminderen we op een natuurlijke wijze de afhankelijkheid van chemische middelen. Als de bodem goed functioneert, produceert de bodem gezonde gewassen en dieren.
Investeren in de bodem brengt op de langere termijn ecologisch en economisch rendement.

Voor een goede bodemstructuur spelen diverse aspecten een rol, zoals vruchtwisseling, bodembedekking en grondbewerking.
Relatief eenvoudige maatregelen die bijdragen aan behoud en verbetering van bodemstructuur zijn: een goede timing van grondbewerking en oogstwerkzaamheden, de bandenkeuze van tractoren en andere machines, het vermijden van veldtransport bij de oogst, de aanvoer van organische stof via meststoffen, het telen van groenbemesters en het inwerken van meer gewasresten (stro) en bekalken. Ook is het van belang om op een goede en zorgvuldige manier om te gaan met de bemesting van de bodem. Zo dient overbemesting zoveel mogelijk voorkomen te worden.

Rustgewassen
Een meer vergaande maatregel die bijdraagt aan het verbeteren van de bodemstructuur is het opnemen van meer rustgewassen in het bouwplan. Het telen van meer granen, gras en groenbemesters heeft veel voordelen: ze zorgen voor een hogere organische stofaanvoer, ze hebben een intensieve beworteling, kunnen onder goede omstandigheden geoogst worden en de oogst ervan geeft weinig bodemverstoring (dit in tegenstelling tot rooivruchten).

Een andere meer vergaande maatregel die bijdraagt aan bodemverbetering is niet kerende grondbewerking (NKG). In de bodem bevindt zich een wereld aan organismen, zoals wormen, bacteriën en schimmels die bijdragen aan de structuur en de vruchtbaarheid van de bodem. Wanneer de grond diep geploegd wordt, wordt dit bodemleven verstoord en gaat er dus een bron van de productie verloren. NKG houdt in dat de bodem zo minimaal mogelijk verstoord wordt. Diep ploegen wordt vermeden, maar oppervlakkige maatregelen om de bodem in goede conditie te houden kunnen wel toegepast worden. Zo kan het nodig zijn om de toplaag open te werken na een lange droge periode, of kunnen groenbemesters oppervlakkig ingewerkt worden.

Een goede combinatie van deze maatregelen kan, naast een functioneler en gezonder bodemleven en een betere bodemstructuur, leiden tot betere waterinfiltratiecapaciteit, meer CO2 opslag en minder erosie door water en wind.

Downloads

Met beide benen op de grond (website Beter Bodembeheer)

Groenbemesters (Akkerwijzer / WUR)

Bodemvruchtbaarheid behouden: bijdragen van boer tot burger (Louis Bolk)

De problematiek van afnemende bodemvruchtbaarheid zowel vanuit de boer als vanuit de samenleving. Wat kan de boer doen? Hoe kunnen consument, ketenpartijen en overheid daarbij helpen?

Bodemacademie (website)

Niet kerende grondbewerking (Praktijknetwerk Niet Kerende Grondbewerking)

Copyright © NMZH